So sánh đánh giá hiệu quả vận hành nút giao đèn tín hiệu theo phương pháp giải tích và mô phỏng vi mô

Abstract

Bài báo trình bày nghiên cứu đánh giá hiệu quả vận hành của nút giao đèn tín hiệu thông qua ba phương pháp tính toán phổ biến gồm phương pháp giải tích đơn giản, phương pháp theo Highway Capacity Manual (HCM) và mô phỏng vi mô bằng phần mềm PTV Vissim. Trên cơ sở số liệu thực tế tại một nút giao điển hình ở Việt Nam với lưu lượng giờ cao điểm và thành phần dòng xe hỗn hợp, các phương pháp được áp dụng để xác định các chỉ tiêu đặc trưng như khả năng thông hành, thời gian chờ trung bình và chiều dài hàng chờ. Kết quả cho thấy phương pháp đơn giản có xu hướng đánh giá năng lực nút cao hơn khoảng 10-20% so với HCM, trong khi kết quả từ mô phỏng vi mô thường thấp hơn và phản ánh rõ hơn điều kiện vận hành thực tế. Thời gian chờ trung bình của xe theo mô phỏng cao hơn khoảng 10-25% so với HCM, đặc biệt tại các hướng có lưu lượng lớn, trong khi phương pháp đơn giản cho giá trị thấp hơn đáng kể. Tương tự, chiều dài hàng chờ trung bình theo mô phỏng dao động khoảng 4-6 m, cao hơn so với HCM và phương pháp đơn giản, cho thấy sự tích lũy phương tiện rõ rệt hơn khi xét đến tương tác giao thông. Nghiên cứu góp phần làm rõ bản chất dòng giao thông tại nút giao có đèn tín hiệu và đề xuất định hướng lựa chọn phương pháp phù hợp trong phân tích và tổ chức giao thông đô thị.