Khung pháp lý về trách nhiệm hình sự đối với các hành vi phạm tội liên quan đến trí tuệ nhân tạo tại Liên minh châu Âu, Hoa Kỳ và Trung Quốc (Tiếp theo kỳ trước và hết)

Abstract

Sự phát triển vượt bậc của trí tuệ nhân tạo trong bối cảnh cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư đang tạo ra những biến đổi sâu sắc trong mọi lĩnh vực của đời sống xã hội. Bên cạnh những lợi ích to lớn mà nó đem lại, trí tuệ nhân tạo cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro đáng lo ngại khi ngày càng bị lạm dụng để thực hiện các hành vi phạm tội. Đặc biệt, việc các hệ thống trí tuệ nhân tạo hiện nay ngày càng có khả năng tự học, tự thích ứng và đưa ra quyết định độc lập mà không cần sự điều khiển trực tiếp của con người, khiến việc quy kết trách nhiệm hình sự cho chủ thể nào trong chuỗi hoạt động từ khâu phát triển đến khâu đưa ra sử dụng trở nên phức tạp và trong nhiều trường hợp chưa có cơ sở pháp lý rõ ràng. Trên cơ sở đó, bài viết làm rõ khái niệm và đặc điểm của các hành vi phạm tội liên quan đến trí tuệ nhân tạo; đồng thời, phân tích kinh nghiệm xây dựng và thực thi pháp luật của Liên minh châu Âu (EU), Hoa Kỳ và Trung Quốc nhằm làm sáng tỏ các mô hình tiếp cận khác nhau trong việc xác lập trách nhiệm hình sự đối với hành vi phạm tội liên quan đến trí tuệ nhân tạo; qua đó, cung cấp cơ sở tham khảo cho quá trình hoàn thiện pháp luật hình sự Việt Nam.