Nguồn gốc từ cổ “áng nạ” trong tiếng Việt và một giả thiết suy luận từ tiếng Mường

Abstract

Bài viết khảo sát từ cổ “áng nạ” trong các văn bản Nôm và từ điển chữ quốc ngữ xuất bản trước thế kỉ XX và đưa ra giả thiết về từ nguyên của áng nạ. Kết quả khảo sát cho thấy “áng nạ” với nghĩa “cha mẹ” xuất hiện trong các văn bản chữ Nôm từ rất sớm nhưng tần suất xuất hiện lại giảm dần và đến thế kỉ XVII thì dường như chỉ còn lưu lại trong một số cuốn từ điển chữ quốc ngữ. Các tư liệu trong tiếng Mường và trong các ngôn ngữ Việt - Mường khác cho phép đề xuất một giả thiết là “áng nạ” vốn không có nghĩa ban đầu là “cha mẹ” mà có thể là một kết quả “thu hẹp nghĩa” của một từ cổ với nghĩa khái quát hơn.