Vai trò động từ nói năng trong lời dẫn của thoại dẫn trực tiếp (trong tác phẩm văn học)

Abstract

Mặc dù nằm trong hệ thống từ loại động từ, nhưng nghiên cứu về động từ nói năng cũng đã thu được một số kết quả vượt khỏi khuôn khổ từ loại của nó. Động từ nói năng không chỉ là động từ chỉ hoạt động nói năng. Từ nền tảng lí thuyết dụng học, động từ nói năng còn được xem xét với vai trò là các động từ biểu thị các hành động ngôn ngữ và là một thành tố tạo nên các hành động ở lời. Kết quả nghiên cứu của bài viết này tiếp tục khẳng định tầm quan trọng của động từ nói năng trong tiếng Việt, đó là: động từ nói năng trong lời dẫn không chỉ là thành tố tạo cấu trúc lời dẫn của thoại dẫn trực tiếp, mà động từ nói năng còn là tiêu chí quan trọng trong việc xác định hành động ngôn ngữ trong lời được dẫn, cũng như góp phần biểu lộ trạng thái cảm xúc... của người nói khi nói. Trong đó, giúp xác định hành động ngôn ngữ trong lời được dẫn là vai trò quan trọng nhất của động từ nói năng ở lời dẫn của thoại dẫn trực tiếp.