Các miền ẩn dụ ý niệm trong bài viết học thuật tiếng Anh của sinh viên Việt Nam: Nghiên cứu trường hợp

Abstract

Nghiên cứu này khảo sát sự phân bố và hệ thống tổ chức của các miền ẩn dụ ý niệm trong bài viết học thuật tiếng Anh của sinh viên (SV) Việt Nam thông qua phương pháp phân tích khối ngữ liệu. Dựa trên Lý thuyết ẩn dụ ý niệm và quy trình nhận diện ẩn dụ, bài viết tiến hành phân tích 352 bài viết học thuật của SV (giai đoạn 2015-2024) tại Trường Đại học Sài Gòn, Việt Nam, tập trung vào các mục từ tần suất cao và các mẫu kết hợp từ nhằm xác định các miền ẩn dụ chủ đạo. Kết quả cho thấy ẩn dụ được tổ chức thành 11 miền ý niệm, trong đó nổi bật nhất là thực thể trừu tượng như tác nhân, ý niệm như vật chứa và học tập như quá trình phát triển. Các miền này phản ánh xu hướng sử dụng các ánh xạ mang tính kinh nghiệm và không gian để ý niệm hóa các phạm trù học thuật trừu tượng, đồng thời hỗ trợ việc tổ chức tri thức và kiến tạo ý nghĩa trong diễn ngôn học thuật. Nghiên cứu cung cấp bằng chứng thực nghiệm về tính hệ thống của ẩn dụ trong viết học thuật tiếng Anh của SV Việt Nam, góp phần làm rõ vai trò của ẩn dụ trong quá trình ý niệm hóa và cấu trúc hóa tri thức học thuật.