Pháp luật về bồi thường, hỗ trợ đối với mồ mả khi Nhà nước thu hồi đất nông nghiệp

Abstract

Trên cơ sở lý luận, đề tài xác định mồ mả là tài sản đặc thù

mang đậm giá trị nhân thân, tâm linh, chịu 03 dạng thiệt hại

(vật chất trực tiếp, nghi lễ tâm linh, tổn thất gián tiếp) và

được soi chiếu qua 04 tiêu chí: hài hòa giữa pháp lý và tập

quán, công khai – minh bạch, công bằng – dân chủ và linh

hoạt, sáng tạo của địa phương. Về phương diện quy định,

Luật Đất đai năm 2024 sửa đổi, bổ sung năm 2025 và Nghị

định số 88/2024/NĐ-CP đã chuẩn hóa quy trình về bồi

thường, hỗ trợ đối với mồ mả và phân quyền cho địa phương

thực hiện quy định cụ thể, phù hợp. Tuy nhiên, thực tiễn thi

hành vẫn tồn tại nhiều rào cản như: khan hiếm quỹ đất nghĩa

trang quy hoạch, thiếu khung giá sàn bồi thường thống nhất,

vướng mắc thời hạn đối với mộ hung táng và nguy cơ gian

lận từ mộ giả. Để tháo gỡ, công trình đề xuất 04 giải pháp

trọng tâm: quy hoạch nghĩa trang đi trước một bước, ban

hành khung giá sàn toàn quốc, ban hành quy chế đặc thù cho

mộ hung táng và ứng dụng chuyển đổi số gắn với giám sát

cộng đồng trong khâu kiểm đếm.