Du lịch và sự thể hiện bản sắc - Nghiên cứu trường hợp nhóm trung lưu trẻ ở Hà Nội

Abstract

Trong bối cảnh xã hội Việt Nam đương đại, du lịch nội địa đã vượt khỏi chức năng nghỉ dưỡng để trở thành một hiện tượng văn hóa - xã hội đặc thù, phản ánh sự biến đổi trong cấu trúc xã hội, lối sống và thực hành tiêu dùng của cư dân đô thị, đặc biệt là nhóm trung lưu trẻ. Dựa trên khung lí thuyết của Bourdieu về tập tính (habitus), vốn văn hóa và tiêu dùng biểu tượng, bài viết này cho thấy du lịch nội địa không chỉ là hành vi kinh tế mà còn là một “trường thực hành” để kiến tạo, biểu diễn và thương lượng bản sắc cá nhân cũng như tập thể. Các hình thức tiêu dùng du lịch - từ việc lựa chọn điểm đến, phương tiện di chuyển, loại hình lưu trú cho tới hoạt động “check-in” trên mạng xã hội - trở thành những chỉ dấu thẩm mỹ và biểu tượng xã hội. Nhóm cư dân trung lưu trẻ ở đô thị sử dụng du lịch như một công cụ để khẳng định vị thế và trình diễn lối sống hiện đại. Bài viết nhấn mạnh rằng du lịch nội địa ở Việt Nam như một “diễn ngôn xã hội” nơi bản sắc cá nhân, tập thể và cộng đồng được kiến tạo, thương lượng và tái định nghĩa không ngừng dưới tác động của hiện đại hóa, toàn cầu hóa và công nghệ số.