Đánh giá tiềm năng ứng dụng phần mềm MOVES trong mô phỏng phát thải giao thông tại Việt Nam: Nghiên cứu trường hợp xe buýt

Abstract

Trong bối cảnh ô nhiễm không khí từ lĩnh vực giao thông vận tải không ngừng gia tăng, việc kiểm soát phát thải từ các phương tiện vận tải là yêu cầu cấp thiết. Nghiên cứu này xem xét tính khả thi của việc ứng dụng phần mềm MOVES để xác định mức phát thải của phương tiện vận tải theo đặc trưng của Việt Nam, trong đó xe buýt là đối tượng được lựa chọn. Dữ liệu lái ngoài thực tế của xe buýt được thu thập bằng thiết bị GPS với tần suất 1 Hz trên tuyến buýt số 25 và được xử lý để loại bỏ các sai số ngẫu nhiên. Khoảng 4,6% dữ liệu nhiễu đã được phát hiện và thay thế. Kết quả mô phỏng cho thấy MOVES phản ánh tốt ảnh hưởng của loại và chất lượng nhiên liệu đến phát thải, trong đó diesel siêu sạch (S = 15 ppm) giúp giảm trên 82% phát thải PM và trên 94% SO₂ so với diesel thường. Độ tin cậy của MOVES cũng được kiểm chứng khi sai số giữa kết quả mô phỏng và đo thực tế ở mức thấp (3,5% với CO và 6,6% với CO₂). Đặc biệt, nghiên cứu khẳng định tầm quan trọng của đặc trưng lái thực tế: với cùng loại xe và nhiên liệu, sự khác biệt về phát thải có thể lên tới hơn 50% nếu đặc trưng lái khác nhau. Từ đó, nghiên cứu khuyến nghị các ứng dụng MOVES nên sử dụng đúng đặc trưng lái thực tế của nhóm phương tiện trong khu vực nghiên cứu để đảm bảo độ tin cậy của kết quả.