Tác động đến hệ sinh thái rừng và giải pháp giảm thiểu trong xây dựng đường ô tô khu vực miền núi Bắc Trung Bộ

Abstract

Vùng núi khu vực Bắc Trung Bộ có nhiều dãy núi cao, địa hình bị chia cắt mạnh tạo nên độ dốc lớn 35-40° trước khi chuyển dần xuống đồng bằng hay ven biển. Vùng núi này kéo dài từ Thanh Hóa đến Quảng Trị, nằm ở phía Tây giáp với nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào. Đây cũng là địa hình phức tạp tạo nên nhiều hệ sinh thái rừng (HSTR), trong đó rừng núi cao (chiếm gần 50% diện tích) với các khu rừng tự nhiên: rừng Quốc gia Pù Mát, rừng Quốc gia Vũ Quang... Với vị trí độc đáo của rừng núi Bắc Trung Bộ được các nhà khoa học trong nước và quốc tế công nhận là vùng có hệ sinh thái rừng với tính đa dạng sinh học cao. Các tổ chức quốc tế như Liên minh Quốc tế Bảo tồn Thiên nhiên và Tài nguyên Thiên nhiên, viết tắt là IUCN (International Union for Conservation of Nature and Natural Resources); Quỹ Quốc tế Bảo vệ thiên nhiên, viết tắt là WWF (World Wide Fund For Nature),.. đánh giá vùng Bắc Trung Bộ là một trong 4 vùng có tính đa dạng sinh học cao của Việt Nam, là vùng được đề xuất ưu tiên cao nhất về bảo tồn đa dạng sinh học trên toàn cầu, là một trong 200 vùng sinh thái ưu tiên bảo tồn trên thế giới. Mặt khác khu vực này cũng là khu vực biên giới và vùng khó khăn của các tỉnh cần phải xây dựng các tuyến đường ô tô phục vụ phát triển kinh tế và bảo đảm Quốc phòng - an ninh. Xây dựng các tuyến đường ô tô (mở mới, nâng cấp, mở rộng) trong điều kiện tự nhiên của vùng núi Bắc Trung Bộ có thể gây tác động đáng kể tới cấu trúc - chức năng hệ sinh thái rừng, bao gồm phân mảnh rừng, suy giảm chất lượng đất và nước, tăng xói mòn mái dốc, tác động nhiều mặt đến động vật hoang dã và gia tăng nguy cơ cháy rừng. Cần có đánh giá và tìm kiếm giải pháp tối ưu cho việc xây dựng đường với tác động thấp nhất đến hệ sinh thái rừng.