Pháp luật về biện pháp ngăn chặn và bảo vệ nạn nhân trong phòng, chống bạo lực gia đình tại Việt Nam

Abstract

Luận văn tập trung nghiên cứu hệ thống pháp luật và thực tiễn thi hành các biện pháp ngăn chặn, bảo vệ nạn nhân bạo lực gia đình tại Việt Nam theo Luật Phòng, chống bạo lực gia đình năm 2022. Nội dung nghiên cứu bao gồm việc hệ thống hóa cơ sở lý luận về bạo lực gia đình thông qua phân loại bốn nhóm hành vi (thể chất, tinh thần, tình dục và kinh tế) và làm rõ bản chất của các biện pháp bảo vệ với các đặc trưng khẩn cấp, tạm thời, nhạy cảm giới. Trên cơ sở đó, tác giả đi sâu phân tích và chỉ ra những hạn chế cốt lõi trong quy định hiện hành bao gồm: tính khẩn cấp chưa cao của quyết định cấm tiếp xúc do độ trễ thủ tục; bất cập về nơi cư trú khi chưa có cơ chế cưỡng chế buộc người gây bạo lực rời khỏi nhà chung; và tính cưỡng chế còn thấp của biện pháp giáo dục, hỗ trợ chuyển đổi hành vi. Từ việc làm rõ các nguyên nhân gốc rễ liên quan đến kỹ thuật lập pháp, năng lực thực thi và nhận thức xã hội, luận văn đề xuất hệ thống giải pháp đồng bộ và khả thi nhằm hoàn thiện pháp luật. Các kiến nghị trọng tâm bao gồm: bổ sung cơ chế cho phép Trưởng Công an xã ra quyết định ngăn chặn tạm thời 24 giờ tại hiện trường và thiết lập quy trình trực 24/7; luật hóa cơ chế cách ly cư trú ưu tiên quyền ở lại nhà cho nạn nhân và buộc người gây bạo lực rời đi kèm mạng lưới nhà lưu trú tạm thời; đồng thời nâng cao tính cưỡng chế của biện pháp giáo dục chuyển đổi hành vi thông qua phạt tiền lũy tiến và tích hợp vào chuỗi xử lý vi phạm tổng thể.