Hoàn thiện pháp luật về ưu đãi khấu hao tài sản cố định nhằm thúc đẩy đầu tư kinh tế tuần hoàn tại Việt Nam

Abstract

Chuyển đổi sang mô hình kinh tế tuần hoàn tại Việt Nam đòi hỏi đầu tư lớn vào tài sản cố định phục vụ tái chế, tái sử dụng và thu hồi tài nguyên, trong khi khung pháp luật về ưu đãi khấu hao chưa bảo đảm tính tương thích. Trên cơ sở phân tích quy phạm pháp luật kết hợp so sánh luật học với chuẩn mực quốc tế, bài viết làm rõ bản chất pháp lý của tài sản cố định trong kinh tế tuần hoàn và đánh giá khung pháp lý hiện hành theo Luật Đầu tư năm 2025 và quy định về quản lý, trích khấu hao tài sản cố định. Kết quả nghiên cứu cho thấy ba bất cập mang tính cấu trúc: (i) Thiếu tiêu chí pháp lý để nhận diện tài sản phục vụ kinh tế tuần hoàn; (ii) Cơ chế khấu hao nhanh chưa phù hợp với đặc điểm tài chính của dự án; (iii) Quy định về tài sản vô hình chưa phản ánh đặc thù đầu tư công nghệ. Trên cơ sở đó, bài viết đề xuất hoàn thiện pháp luật theo hướng thiết lập danh mục tài sản tuần hoàn, điều chỉnh cơ chế khấu hao theo đặc tính công nghệ và gắn ưu đãi với hiệu quả môi trường, nhằm nâng cao hiệu lực của công cụ khấu hao trong thúc đẩy đầu tư tuần hoàn tại Việt Nam.