Đặc điểm sinh học, thành phần hóa học và hoạt tính kháng khuẩn của Rau the (Spilanthes acmella L. Murr.)

Abstract

Đề tài “Đặc điểm sinh học, thành phần hóa học và hoạt tính kháng khuẩn của Rau the (Spilanthes acmella L. Murr.)” được thực hiện với mục tiêu mô tả đặc điểm sinh học (hình thái - giải phẫu), xác định thành phần hóa học và đánh giá hoạt tính kháng khuẩn của loài Rau the thu được tại Cần Thơ và Cà Mau. Các đặc tính của cây Rau the thu được tại các địa điểm nghiên cứu được mô tả là loài thân thảo, thân hình trụ mềm, phân nhánh nhiều và có rễ bất định tại các đốt thân giúp cây mọc lan rộng trong môi trường ẩm; lá đơn mọc đối, mép răng cưa, cụm hoa đầu nhỏ màu vàng, gây cảm giác “the” đặc trưng khi nhai. . Tiến hành giải phẫu, các cơ quan rễ, thân và lá có sự khác biệt theo vị trí và giai đoạn phát triển; thân non có bó dẫn rời rạc, trong khi thân trưởng thành có bó dẫn phát triển mạnh, xếp thành vòng liên tục và xuất hiện yếu tố thứ cấp; Cấu trúc lá và rễ cho thấy sự sắp xếp và phân hóa các mô, các bó dẫn phù hợp chức năng. Thêm vào đó, sự hiện diện của các ống tiết trong cấu trúc cho thấy xu hướng tích lũy các hợp chất sinh học của cây. Phân tích định tính cho thấy dịch chiết nước chứa nhiều hợp chất sinh học như carbohydrate, flavonoid, phenol, tanin, xanthoproteic, counmarin, nhựa, betalanins, acid amin và diterpenes. Kết quả định lượng ghi nhận sự hiện diện đáng kể của phenol, tanin và flavonoid. Về hoạt tính kháng khuẩn, cao chiết nước và tinh dầu Rau the có khả năng ức chế sự sinh trưởng của các vi khuẩn thử nghiệm như Escherichia coli và Salmonella typhi trong khoảng nồng độ khảo sát lần lượt là 200, 250, 300 mg/mL, trong đó tinh dầu thể hiện ưu thế vượt trội hơn khi không chỉ cho hiệu quả ức chế mạnh hơn mà còn ghi nhận khả năng diệt khuẩn đối với Salmonella typhi với giá trị MBC đạt 100 µL/mL.