Một số bất cập về việc bảo đảm quyền của bị cáo là người chưa thành niên trong giai đoạn xét xử sơ thẩm theo Luật Tư pháp người chưa thành niên năm 2024 và kiến nghị hoàn thiện

Abstract

Bảo đảm quyền của bị cáo là người chưa thành niên trong giai đoạn xét xử sơ thẩm là một trong những yêu cầu cốt lõi của nền tư pháp hình sự hiện đại. Bởi đây không chỉ là vấn đề áp dụng đúng pháp luật trong thực tiễn, mà còn là biểu hiện của chính sách hình sự nhân đạo của Nhà nước ta, lấy giáo dục, hỗ trợ và phục hồi làm định hướng chủ đạo. Việc Quốc hội ban hành Luật Tư pháp người chưa thành niên năm 2024 (sửa đổi, bổ sung năm 2025) có hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2026 đã tạo ra cơ sở pháp lý chuyên biệt hơn cho việc giải quyết các vụ án có người chưa thành niên tham gia tố tụng, trong đó có bị cáo là người chưa thành niên ở giai đoạn xét xử sơ thẩm. Bài viết tập trung làm rõ khái niệm bảo đảm quyền của bị cáo là người chưa thành niên trong giai đoạn xét xử sơ thẩm theo tinh thần Luật Tư pháp người chưa thành niên; phân tích những điểm tiến bộ, đồng thời, nhận diện các bất cập, hạn chế có thể phát sinh trong quá trình áp dụng; từ đó, đề xuất một số kiến nghị nhằm hoàn thiện pháp luật và nâng cao hiệu quả thực thi.