Xác định tư cách pháp lý của người nam đã chuyển đổi giới tính sinh con - Nghiên cứu so sánh và kiến nghị xây dựng khung pháp lý tại Việt Nam

Abstract

Bài viết phân tích vấn đề pháp lý phát sinh từ thực tế người nam đã chuyển đổi giới tính (được công nhận giới tính nam hợp pháp) mang thai và sinh con. Trong bối cảnh Bộ luật Dân sự năm 2015 đã ghi nhận quyền chuyển đổi giới tính nhưng hệ thống pháp luật chuyên ngành (hộ tịch, hôn nhân và gia đình, bảo hiểm) vẫn chưa tương thích, việc xác định tư cách làm cha/mẹ cho đối tượng này trở thành một yêu cầu cấp thiết. Nghiên cứu này sử dụng cách tiếp cận dựa trên quyền con người, sự đa dạng giới và cấu trúc gia đình, đồng thời phân tích các quan điểm pháp lý quốc tế. Từ đó, bài viết chỉ ra sự mâu thuẫn, bất cập trong khung pháp lý hiện hành của Việt Nam và tác động của các yếu tố văn hóa - xã hội, đặc biệt là ảnh hưởng từ tư tưởng Nho giáo. Cuối cùng, nghiên cứu đưa ra các kiến nghị từ nhiều góc độ nhằm xây dựng khung pháp lý đồng bộ, tập trung vào sửa đổi các quy định về đăng ký hộ tịch, hôn nhân và gia đình, bảo hiểm xã hội, y tế kết hợp với hoạt động tuyên truyền pháp luật, góp phần hoàn thiện Dự thảo Luật Chuyển đổi giới tính và hướng tới mô hình pháp luật tôn trọng sự đa dạng, nhân văn và hiện đại hơn.