Tái cấu trúc văn hóa của người Chăm ở làng Bàu Trúc trong bối cảnh phát triển du lịch

Abstract

Bài viết phân tích cách cộng đồng Chăm ở Bàu Trúc (Khánh Hòa) chủ động thương thảo, lựa chọn và kiến tạo bản sắc trong bối cảnh phát triển du lịch. Trên cơ sở tư liệu điền dã nhiều đợt giai đoạn 2023-2025, nội dung bài viết chỉ ra rằng quá trình tái cấu trúc văn hóa tại cộng đồng này diễn ra theo ba tiến trình: tái sáng chế, tái định vị và tái trình hiện. Các cơ chế mới được kiến tạo trên nền giá trị truyền thống, phù hợp với thị trường du lịch, thể hiện rõ qua sự biến đổi trong sinh kế, không gian ở, ăn mặc, lễ hội và nghệ thuật trình diễn. Những chuyển biến này phản ánh sự chủ động và khả năng thích ứng linh hoạt của cộng đồng trong gìn giữ bản sắc, đồng thời mở rộng cơ hội sinh kế bền vững. Bài viết là một ví dụ cụ thể góp phần lý giải cơ chế nội sinh tái cấu trúc văn hóa ở các cộng đồng thiểu số hiện nay.