Điều tra hiện trạng khai thác nghêu (Meretrix lyrata) ở xã Vĩnh Hậu, tỉnh Cà Mau

Abstract

Nghiên cứu được tiến hành từ tháng 11/2025 đến tháng 8/2026 thông qua phỏng vấn trực tiếp 20 hộ khai thác nghêu tự nhiên bằng bảng câu hỏi cấu trúc. Kết quả cho thấy người dân có độ tuổi trung bình 45 tuổi, kinh nghiệm khai thác trung bình 21,7 năm và khoảng 2,1 lao động tham gia khai thác mỗi hộ. Hoạt động khai thác chủ yếu sử dụng dụng cụ thủ công, tự chế với chi phí đầu tư thấp. Sản lượng khai thác trung bình đạt 5,06 ± 1,59 kg/ngày, kích cỡ nghêu trung bình đạt 36,75 ± 3,04 con/kg. Thu nhập từ khai thác đạt 150.894 ± 74.298 đồng/ngày, tổng thu nhập bình quân đạt 36.726.720 ± 27.503.620 đồng/hộ/năm, tổng chi phí 11.179.598 ± 4.083.445 đồng/hộ/năm và lợi nhuận bình quân đạt 25.547.127 ± 24.939.482 đồng/hộ/năm. Có 95% số hộ nhận định nguồn lợi nghêu tự nhiên đang suy giảm;những khó khăn chủ yếu gồm thiếu chính sách hỗ trợ, nguồn lợi suy giảm, dụng cụ khai thác mau hư hỏng và giá cả không ổn định. Giải pháp được người dân đánh giá cao nhất là đào tạo và chuyển đổi nghề, với mức điểm trung bình 8,45/10. Kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học cho công tác quản lý và khai thác bền vững nguồn lợi nghêu tại xã Vĩnh Hậu, tỉnh Cà Mau.