Đánh giá hiện trạng bụi mịn (PM2.5, PM10) và khảo sát nhận thức của sinh viên về ảnh hưởng của bụi tại khu II Đại học Cần Thơ

Abstract

Nghiên cứu này được thực hiện nhằm đánh giá hiện trạng nồng độ bụi PM2.5 và PM10 trong môi trường học tập tại Khu II - Đại học Cần Thơ; đồng thời phân tích ảnh hưởng của nguồn bụi trong nhà và ngoài trời thông qua hệ số I/O (Indoor/Outdoor) và khảo sát nhận thức, thái độ, hành vi (KAP) của sinh viên về tác động của bụi đến sức khỏe. Nghiên cứu kết hợp phương pháp quan trắc trực tiếp nồng độ bụi bằng thiết bị Air Quality Meter PCE-RCM 11 tại các không gian học tập, làm việc và ngoài trời với phương pháp khảo sát bằng bảng hỏi trên 210 sinh viên. Dữ liệu thu thập được xử lý bằng các phương pháp thống kê mô tả, kiểm định Kruskal-Wallis và hậu kiểm Dunn nhằm đánh giá sự khác biệt về nồng độ bụi giữa các nhóm không gian; đồng thời sử dụng phân tích SWOT làm cơ sở định hướng giải pháp quản lý. Kết quả nghiên cứu cho thấy nồng độ PM2.5 và PM10 trung bình trong nhà lần lượt đạt 9,91 µg/m3 và 17,92 µg/m3, thấp hơn các giá trị tham chiếu theo TCVN 13521:2022. Hệ số I/O đạt 0,99 đối với PM2.5 và 0,86 đối với PM10, cho thấy trong thời gian khảo sát nồng độ bụi trong nhà chịu ảnh hưởng đáng kể từ nguồn bụi ngoài trời; đồng thời sự khác biệt giữa các không gian cho thấy một số phòng học có xu hướng ghi nhận nồng độ bụi cao hơn các khu vực còn lại. Về khía cạnh xã hội học, sinh viên đạt điểm nhận thức trung bình 2,95/5, thái độ 3,20/5 và hành vi giảm thiểu phơi nhiễm đạt 3,16/5. Mặc dù sinh viên đã có nhận thức nhất định về tác động sức khỏe của bụi mịn, mức độ tiếp cận và sử dụng thông tin chất lượng không khí (AQI) trong việc chủ động phòng tránh phơi nhiễm vẫn còn hạn chế. Nghiên cứu góp phần bổ sung cơ sở dữ liệu thực nghiệm về chất lượng không khí học đường (IAQ), kết hợp giữa đánh giá môi trường và nhận thức của người sử dụng làm cơ sở đề xuất các giải pháp quản lý phù hợp. Trên cơ sở kết quả nghiên cứu, đề tài kiến nghị mở rộng thời gian và phạm vi quan trắc nhằm đánh giá biến động theo mùa, đồng thời xem xét triển khai chu trình PDCA và hệ thống cung cấp thông tin AQI tại khu vực học tập nhằm nâng cao nhận thức và thúc đẩy hành vi bảo vệ sức khỏe của sinh viên.