Đánh giá nồng độ Ozone (O3) trong nhà và nhận thức của sinh viên về các nguy cơ sức khoẻ có liên quan tại Khu II - Đại học Cần Thơ

Abstract

Nghiên cứu này được thực hiện nhằm đánh giá hiện trạng nồng độ Ozone (O3) trong môi trường không khí trong nhà (phòng học, thư viện, văn phòng) và phân tích thực trạng nhận thức, thái độ, hành vi (KAP) của sinh viên Khu II – Đại học Cần Thơ đối với nhận thức về ảnh hưởng sức khỏe của O3, từ đó đề xuất các giải pháp quản lý chất lượng không khí giảng đường phù hợp. Khảo sát thực địa được tiến hành từ tháng 05/2026 đến tháng 07/2026 tại 8 vị trí không gian điển hình. Phương pháp nghiên cứu kết hợp quan trắc môi trường trực tiếp bằng thiết bị chuyên dụng Aeroqual Series 500 (đo nồng độ O3 tần suất 5 phút/lần) kết hợp thiết bị PCE-RCM 11 (đo các thông số vi khí hậu) và khảo sát xã hội học trên N= 210 sinh viên bằng phiếu hỏi thang đo Likert 5 mức. Dữ liệu thu thập được xử lý bằng thống kê mô tả, kiểm định phi tham số Kruskal–Wallis, tương quan Spearman và mô hình hồi quy tuyến tính đa biến trên phần mềm SPSS. Kết quả quan trắc (N = 376 số đọc, 35 phiên đo) ghi nhận nồng độ O3 trung bình đạt 0,191±0,019 mg/m3 (dao động từ 0,090 đến 0,280 mg/m3), 100% các phiên đo có nồng độ trung bình cao hơn giá trị tham khảo sử dụng cho mục đích sàng lọc hiện trạng của TCVN 13521:2022 (100 μg/m3). Nồng độ O3 có sự khác biệt có ý nghĩa thống kê giữa các không gian (p = 0,017), trong đó nhóm phòng học/thư viện (0,196±0,012 mg/m3) cao hơn rõ rệt so với nhóm văn phòng/phòng bộ môn (0,179±0,017 mg/m3; p = 0,010). Phân tích hồi quy xác định nhiệt độ là yếu tố vi khí hậu ảnh hưởng độc lập và cùng chiều rõ nhất đến nồng độ O3 (B= 0,00436; p= 0,008; R2 = 0,393). Kết quả nghiên cứu cung cấp bằng chứng khoa học và cơ sở thực tiễn quan trọng về nguy cơ ô nhiễm O3 trong nhà, đóng góp vào công tác quản lý chất lượng không khí học đường và bảo vệ sức khỏe cộng đồng sinh viên. Trên cơ sở đó, nghiên cứu đề xuất giải pháp kỹ thuật ưu tiên cải thiện hệ thống thông gió, kiểm soát nguồn phát thải nội vi từ thiết bị văn phòng, kết hợp tăng cường giáo dục truyền thông nâng cao nhận thức ứng phó ô nhiễm môi trường không khí trong nhà.