Ước tính phát thải khí nhà kính, tiêu thụ năng lượng đầu vào và hiệu quả tài chính trong mô hình canh tác lúa vụ Đông Xuân năm 2025 – 2026 tại xã Phú Hòa, tỉnh An Giang

Abstract

Nghiên cứu này nhằm ước tính lượng phát thải khí nhà kính (GHGs), mức tiêu thụ năng lượng, hiệu quả tài chính và nhận thức của nông hộ trong mô hình canh tác lúa vụ Đông Xuân 2025–2026 tại xã Phú Hòa, tỉnh An Giang. Nghiên cứu được thực hiện từ tháng 4/2026 đến tháng 7/2026 thông qua khảo sát trực tiếp 90 nông hộ được chọn ngẫu nhiên. Dữ liệu được phân tích bằng thống kê mô tả trên SPSS, kết hợp đánh giá vòng đời (Life Cycle Assessment – LCA) theo phạm vi “từ nôi đến cổng trang trại” và tính toán phát thải dựa trên hướng dẫn IPCC cùng tiêu chuẩn ISO 14064-1:2018. Các chỉ số hiệu quả tài chính, năng lượng và phát thải trên lợi nhuận cũng được sử dụng để đánh giá sự đánh đổi giữa tác động môi trường và hiệu quả kinh tế. Kết quả cho thấy tổng phát thải trung bình đạt 4.090,8±358,3 kg-CO2eq/ha, trong đó quản lý đất trồng chiếm 76–82% và đốt rơm rạ sau thu hoạch chiếm 10–16%. Mức phát thải dao động từ 3.984,7±295,2 đến 4.931,3±88,3 kg-CO2eq/ha tùy giống lúa, với OM34 thấp nhất và J02 cao nhất; trong ba giống phổ biến, OM18 phát thải cao hơn OM34 và OM5451. Tổng năng lượng đầu vào đạt 11.205,4±854,5 MJ/ha, chủ yếu từ phân bón. Lợi nhuận trung bình đạt 21,19±7,06 triệu đồng/ha. Trên cơ sở đó, nghiên cứu đề xuất áp dụng AWD, quản lý rơm rạ, kết hợp 1P5G và IPM nhằm giảm phát thải CH4, tiết kiệm đầu vào và cân bằng giữa mục tiêu kinh tế với bảo vệ môi trường.