Đánh giá dịch vụ hệ sinh thái rừng tràm Tân Tuyến, Tịnh Biên, tỉnh An Giang

Abstract

Nghiên cứu “Đánh giá dịch vụ hệ sinh thái rừng tràm Tân Tuyến, xã Cô Tô, tỉnh An Giang” được thực hiện từ tháng 5/2026 đến tháng 7/2026 nhằm nhận diện và đánh giá các nhóm dịch vụ hệ sinh thái (cung cấp, điều tiết, hỗ trợ, văn hóa) của rừng tràm Tân Tuyến, phân tích nhận thức của cộng đồng địa phương đối với các dịch vụ này, xác định các mối đe dọa đối với tài nguyên rừng, và ước tính mức sẵn lòng chi trả (WTP) của người dân cho công tác bảo tồn. Nghiên cứu sử dụng phương pháp định giá ngẫu nhiên (Contingent Valuation Method – CVM) kết hợp thẻ bài chi trả (payment card) và khung sinh kế bền vững (Sustainable Livelihoods Framework – SLF), dựa trên khảo sát trực tiếp 30 hộ dân sinh sống trong bán kính 5 km quanh khu rừng. Số liệu được xử lý bằng phần mềm SPSS thông qua thống kê mô tả, phân tích tương quan Pearson và hồi quy tuyến tính đa biến. Kết quả cho thấy cộng đồng địa phương có mức độ phụ thuộc tương đối cao vào tài nguyên rừng tràm, đặc biệt là nguồn lợi thủy sản; nhận thức về dịch vụ cung cấp và điều tiết khá tốt, trong khi nhận thức về dịch vụ văn hóa còn hạn chế. Đa số hộ dân bày tỏ sự ủng hộ đối với việc đóng góp tài chính cho bảo tồn rừng. Mô hình hồi quy xác định ba yếu tố có ý nghĩa thống kê tác động đến mức sẵn lòng chi trả, gồm nhận thức về dịch vụ điều tiết, tỷ lệ thu nhập từ rừng và khoảng cách từ nơi ở đến rừng, giải thích được khoảng 48,9% biến động của mức WTP (R² = 0,489). Kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học và thực tiễn cho việc xây dựng chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng, đồng thời gợi ý các định hướng sinh kế bền vững cho cộng đồng sống ven rừng. Nghiên cứu tiếp theo nên mở rộng quy mô mẫu và lượng hóa kinh tế cụ thể cho từng nhóm dịch vụ hệ sinh thái, đặc biệt là dịch vụ điều tiết carbon và giá trị du lịch sinh thái.