Phòng chống ngập lụt bền vững tại Phường Phước Hậu, tỉnh Vĩnh Long

Abstract

Ngập lụt đô thị đang trở thành thách thức nghiêm trọng đối với các đô thị vùng Đồng bằng sông Cửu Long trong bối cảnh biến đổi khí hậu. Nghiên cứu này tập trung đánh giá thực trạng ngập lụt và hiệu quả của hệ thống tiêu thoát nước cùng các công trình thủy lợi nhỏ tại phường Phước Hậu, tỉnh Vĩnh Long, từ đó đề xuất giải pháp phòng chống ngập theo hướng bền vững. Phương pháp nghiên cứu kết hợp thu thập số liệu thứ cấp (chuỗi số liệu lượng mưa và đỉnh triều giai đoạn 2022–2024 do Chi cục Thủy lợi Vĩnh Long cung cấp, đối chiếu với dữ liệu lịch sử trước năm 2010) và khảo sát thực địa. Kết quả cho thấy lượng mưa và đỉnh triều có xu hướng biến động ngày càng cực đoan, đặc biệt năm 2024 khi cả mưa lớn và triều cường đều đạt mức cao nhất trong ba năm; nguy cơ ngập nghiêm trọng nhất xuất hiện khi mưa lớn cục bộ trùng với kỳ triều cường. Hệ thống tiêu thoát nước hiện hữu chưa đáp ứng đầy đủ nhu cầu kiểm soát ngập do tiết diện hạn chế, bồi lắng, thiếu kết nối liên vùng và công tác vận hành – bảo trì chưa đồng bộ. Trên cơ sở đó, nghiên cứu đề xuất ba nhóm giải pháp: kỹ thuật (nạo vét, nâng cấp cống, bổ sung hồ điều hòa), quản lý (tăng cường vận hành, bảo trì, giám sát cộng đồng) và thích ứng (quy hoạch đô thị, nâng cao nhận thức, ứng dụng cảnh báo sớm). Kết quả góp phần bổ sung cơ sở khoa học và thực tiễn cho công tác quy hoạch, quản lý hạ tầng và phòng chống thiên tai tại địa phương. Hướng nghiên cứu tiếp theo cần kéo dài chuỗi số liệu quan trắc và ứng dụng mô hình thủy văn – thủy lực để mô phỏng, dự báo ngập nhằm lượng hóa hiệu quả các giải pháp công trình