Đánh giá hiện trạng quản lý chất thải rắn sinh hoạt trên địa bàn phường Ninh Kiều, thành phố Cần Thơ

Abstract

Nghiên cứu này đánh giá hiện trạng quản lý chất thải rắn sinh hoạt (CTRSH) và các yếu tố chi phối hành vi phân loại tại nguồn của cộng đồng dân cư tại phường Ninh Kiều, thành phố Cần Thơ. Thông qua khảo sát thực địa tại 10 hộ gia đình và điều tra 60 phiếu phỏng vấn, nghiên cứu ghi nhận định mức phát sinh CTRSH đạt 0,9 kg/người/ngày, với cấu phần hữu cơ dễ phân hủy chiếm tỷ trọng ưu thế tuyệt đối là 67,7%. Dù vậy, công tác quản lý thực tế đang đối mặt với khoảng cách lớn giữa nhận thức và hành động, khi tỷ lệ phân loại rác đúng quy chuẩn kỹ thuật của người dân vẫn chưa đạt mức kỳ vọng. Dữ liệu thực chứng chỉ ra rằng sự thiếu hụt hạ tầng hỗ trợ tại nguồn (túi chứa chuyên dụng, thùng phân dòng) và sự đứt gãy tính đồng bộ trong chuỗi vận chuyển là các rào cản kỹ thuật chính. Kết quả cho thấy các chuẩn mực chủ quan và áp lực từ cộng đồng dân cư đóng vai trò quyết định trong việc hình thành ý định phân loại rác của hộ gia đình. Nghiên cứu đề xuất lộ trình chuyển đổi từ phí vệ sinh cào bằng sang cơ chế thu giá dịch vụ dựa trên khối lượng thực tế, kết hợp với việc chuẩn hóa hạ tầng vận chuyển tách dòng tại các tuyến hẻm đô thị. Những phát hiện này không chỉ cung cấp cơ sở dữ liệu quan trọng cho chính quyền địa phương trong việc hoàn thiện chính sách môi trường theo Luật Bảo vệ môi trường 2020 mà còn cung cấp mô hình thực tiễn cho các đô thị có đặc điểm tương đồng tại vùng Đồng bằng sông Cửu Long, góp phần thúc đẩy mô hình kinh tế tuần hoàn và phát triển bền vững trong bối cảnh đô thị hóa nhanh chóng.