Đánh giá biến động chất lượng nước mặt sông Hậu và nhận thức cộng đồng tại phường Thốt Nốt, thành phố Cần Thơ giai đoạn 2023–2025

Abstract

Nghiên cứu này đánh giá biến động chất lượng nước mặt và nhận thức cộng đồng tại phường Thốt Nốt, giai đoạn 2023–2025. Kết quả quan trắc tại các điểm NM22, NM23 và NM28 cho thấy chất lượng nước chịu tác động đáng kể từ áp lực đô thị hóa. Giá trị chỉ số chất lượng nước (WQI) giảm nhẹ từ mức rất tốt (92–94) năm 2023 xuống ngưỡng tốt (77–86) năm 2024, trước khi phục hồi ổn định ở mức 79–82 vào năm 2025. Mặc dù các thông số pH (6,89–7,46) nằm trong giới hạn cho phép, nồng độ oxy hòa tan (DO) dao động từ 3,89–4,89 mg/L và hàm lượng chất rắn lơ lửng (TSS) ghi nhận mức cao nhất lên tới 81 mg/L, cho thấy tải lượng ô nhiễm từ các nguồn thải địa phương. Kết quả khảo sát ý kiến từ 15 hộ dân, bao gồm cả nhóm cư dân và hộ sản xuất kinh doanh, xác nhận nước thải sinh hoạt là nguồn ô nhiễm chủ yếu (chiếm 88–100%). Hầu hết cộng đồng nhận diện chất lượng nước đang ô nhiễm ở mức trung bình đến nặng và ghi nhận các ảnh hưởng đến sức khỏe cùng hoạt động sản xuất. Công tác tuyên truyền môi trường đạt độ phủ cao (71–88%), song việc áp dụng các biện pháp xử lý tại chỗ còn hạn chế do thiếu hụt hạ tầng tập trung. Dựa trên dữ liệu thực tế, nghiên cứu đề xuất các giải pháp quản lý như hỗ trợ chế phẩm sinh học xử lý tại nguồn, tăng cường chế tài xử phạt hành vi xả thải trái phép và nạo vét khơi thông dòng chảy định kỳ. Những kết quả này cung cấp cơ sở dữ liệu hữu ích cho công tác quản lý tài nguyên nước tại đô thị ven sông, góp phần thực hiện mục tiêu phát triển bền vững theo quy định pháp luật hiện hành.