Đánh giá hiện trạng và công tác quản lý chất thải rắn sinh hoạt tại xã Vĩnh Phước, tỉnh Cà Mau

Abstract

Nghiên cứu này đánh giá hiện trạng quản lý chất thải rắn sinh hoạt (CTRSH) tại xã Vĩnh Phước nhằm đề xuất các giải pháp quản lý. Dữ liệu được thu thập từ 60 hộ gia đình cho thấy sự phân hóa rõ rệt giữa nhận thức và hành vi. Về thực trạng, CTRSH phát sinh trung bình 0,213 kg/người/ngày tại khu vực nông thôn và tăng lên 0,304 kg/người/ngày tại khu vực đô thị. Thành phần hữu cơ chiếm tỷ lệ lớn trong dòng chất thải, đạt khoảng 51,28% ở khu vực nông thôn và 48,78% ở khu vực đô thị. Mặc dù 53,3% người dân đạt mức kiến thức tốt và 48,3% đạt mức thái độ tốt, tỉ lệ có hành vi tốt chỉ đạt 23,3%, trong khi tỷ lệ phân loại rác tại nguồn đạt 51,67%. Đáng lưu ý, 16,67% hộ gia đình vẫn duy trì hình thức đốt rác tại hộ và 5% đổ thải trực tiếp xuống sông, kênh rạch, tiềm ẩn nguy cơ gây ô nhiễm môi trường nước và ảnh hưởng đến hệ sinh thái sông nước. Nghiên cứu xác định các khó khăn chính bao gồm sự thiếu hụt hạ tầng và thiết bị lưu chứa phù hợp, chưa có mạng lưới thu gom chất thải nguy hại hộ gia đình và việc tổ chức thu phí dịch vụ chưa tạo được sự đồng thuận hoàn toàn trong cộng đồng. Dựa trên đánh giá hiện trạng, đề tài đề xuất các nhóm giải pháp ưu tiên, gồm cung cấp thiết bị phân loại, thiết lập mạng lưới thu gom chất thải nguy hại và đẩy mạnh xã hội hóa dịch vụ vệ sinh dựa trên nguyên tắc công khai, minh bạch. Kết quả nghiên cứu cung cấp một phần luận cứ khoa học quan trọng để thực hiện các mục tiêu bảo vệ môi trường, hướng tới xây dựng mô hình nông thôn mới xanh, sạch và bền vững.