Nghiên cứu giải pháp quản lý chất thải rắn sinh hoạt tại phường Đại Thành, thành phố Cần Thơ

Abstract

Nghiên cứu đánh giá hiện trạng quản lý chất thải rắn sinh hoạt tại phường Đại Thành, thành phố Cần Thơ thông qua khảo sát 120 hộ gia đình. Kết quả cân thực tế tại 15 hộ gia đình cho thấy khối lượng chất thải phát sinh trung bình đạt 1,799 kg/hộ/ngày, tương ứng với hệ số phát sinh trung bình là 0,710 kg/người/ngày. Chất thải thực phẩm chiếm tỷ trọng lớn nhất đạt 80,97%; giấy: 2,94%; nhựa: 4,44%; kim loại: 1,55%; thủy tinh: 0,58%; vải: 0,31%; cao su: 0,39%; nolon, xốp: 7,20%; sành sứ, vỏ sò: 0,91% và chất thải nguy hại: 0,72%. Kết quả khảo sát về hạ tầng dịch vụ cho thấy 88,33% hộ gia đình đã tiếp cận hệ thống thu gom với tần suất phổ biến từ 3 lần/tuần trở lên. Tuy nhiên, việc phân loại chất thải tại nguồn vẫn tồn tại hạn chế khi tỷ lệ thực hiện chỉ đạt 63,33% và 80,83% hộ gia đình vẫn bỏ chung chất thải nguy hại vào dòng thải sinh hoạt thông thường. Kết quả khảo sát lưu trữ rác tại hộ gia đình cho thấy 45,84% hộ gia đình vẫn sử dụng bọc nilon và chỉ 5,83% sử dụng thùng có nắp đậy để lưu chứa rác. Điểm thang đo Likert 5 mức của nhận thức dao động từ 2,592 - 3,025; điểm thái độ dao động từ 3,0 - 4,033 và điểm hành vi dao động từ 2,008 - 4,133. Phân tích nhận thức và thái độ cho thấy người dân ghi nhận trách nhiệm cá nhân trong bảo vệ môi trường, nhưng gặp khó khăn khi chuyển đổi sang hành vi thực tế do thiếu hụt hạ tầng lưu chứa chuyên biệt và hướng dẫn kỹ thuật chi tiết. Kết quả này chỉ ra rằng, mặc dù người dân sẵn sàng hợp tác theo định hướng của Luật bảo vệ Môi trường 2020, nhưng hiệu quả quản lý rác thải chưa tương xứng với yêu cầu thực tiễn. Trên cơ sở đó, nghiên cứu đề xuất các nhóm giải pháp kỹ thuật, bao gồm việc chuẩn hóa thiết bị lưu chứa tại hộ gia đình, bố trí điểm thu hồi chất thải nguy hại tập trung và đẩy mạnh hướng dẫn ủ phân compost quy mô nhỏ. Những can thiệp này nhằm mục tiêu tối ưu hóa quy trình thu gom, giảm tải áp lực cho bãi chôn lấp và tạo nền tảng vững chắc cho lộ trình quản lý chất thải bền vững tại khu vực đô thị ven sông.