Phân tích sự thay đổi các quy định pháp luật về Đánh giá tác động môi trường và Giấy phép môi trường qua thực tiễn thi hành tại thành phố Cần Thơ

Abstract

Nghiên cứu phân tích tiến trình thay đổi của pháp luật về đánh giá tác động môi trường (ĐTM) và giấy phép môi trường (GPMT) thông qua thực tiễn áp dụng tại thành phố Cần Thơ. Quá trình thu thập dữ liệu diễn ra từ tháng 5 đến tháng 7/2026, sử dụng phương pháp hệ thống hóa, lịch sử pháp lý, so sánh, phân tích và tổng hợp, kết hợp khảo sát 20 cán bộ tư vấn cùng 3 chuyên gia và 1 nhà quản lý. Kết quả chỉ ra khung pháp lý theo Luật Bảo vệ môi trường (BVMT) năm 2020 đã thúc đẩy phân cấp thẩm quyền, gia tăng tính minh bạch và đơn giản hóa thủ tục hành chính, được đánh giá tích cực với mức điểm trung bình từ 3,70 đến 4,10. Thực tế ghi nhận 88,2% ý kiến cho rằng quy định phân loại dự án theo tiêu chí môi trường giúp việc xác định đối tượng phải thực hiện ĐTM và GPMT thuận lợi hơn. Dù vậy, khâu thực thi vẫn tồn tại nhiều rào cản: 95% người khảo sát gặp khó khăn do thiếu cơ sở dữ liệu nền, 83,3% vướng mắc lúc giải thích thuật ngữ khi tham vấn cộng đồng, và 75% hồ sơ bị yêu cầu chỉnh sửa lại phần tính toán tải lượng ô nhiễm. Nhằm giải quyết những vấn đề này, đề tài đề xuất hệ thống giải pháp đồng bộ bao gồm hoàn thiện cơ chế, số hóa dữ liệu, tiêu chuẩn hóa hướng dẫn kỹ thuật và tăng cường thanh tra, hậu kiểm. Trong đó, 85% ý kiến nhấn mạnh tính cấp thiết của việc nâng cao năng lực chuyên môn cho đơn vị tư vấn và hội đồng thẩm định. Kết quả nghiên cứu cung cấp thông tin khoa học góp phần thực hiện tốt công tác ngăn ngừa ô nhiễm, đồng thời kiến nghị mở rộng phạm vi điều tra để kịp thời nhận dạng khó khăn và hoàn thiện chính sách ĐTM, GPMT.