Đạo đức chính trị và tinh thần khoan dung trong triết học chính trị của S. Montesquieu

Abstract

Là một trong những người mở đường của phong trào Khai sáng Pháp thế kỷ XVIII S.Montesquieu (1689 - 1755) tôn vinh hình ảnh “con người lý trí”, cái hình ảnh mà chỉ cần nhắc đến trong thời trước đã khiến người ta hoảng sợ vì nỗi ám ảnh của đức tin. Phần thiêng liêng nhất quý giá nhất của tự nhiên thể hiện trong con người, theo Montesquieu, là tự do. Tự do thống nhất giữa nhân tính và nhiên tính. Từ phạm trù này Montesquieu đi đến phân chia ba chính thể nhà nước, ba “hình mẫu” cai trị với những đặc trưng cố hữu, làm nên bản chất của từng chính thể. Mỗi chính thể đều hình thành nguyên tắc cơ bản của mình. Với ông, đạo đức (cụ thể là đạo đức chính trị) là nguyên tắc hàng đầu của nền dân chủ. Đạo đức chính trị đòi hỏi mỗi cá nhân trong mối quan hệ với cộng đồng phải thực hiện những nguyên tắc về lòng khoan dung.