Sứ mệnh những năm đầu thành lập của một số tôn giáo nội sinh ở Nam Bộ

Abstract

Thuật ngữ “tôn giáo nội sinh Nam Bộ” cho đến nay không còn xa lạ với bất kỳ nhà nghiên cứu tôn giáo nào ở Việt Nam. Khái niệm nhằm chỉ các tôn giáo được ra đời bởi các ông Đạo khu vực Đồng bằng sông Cửu Long thời gian cuối thể kỷ XIX đầu thế kỷ XX, như: Bửu Sơn Kỳ Hương gắn với người sáng lập là Đoàn Văn Huyên, Tứ Ân Hiếu Nghĩa gắn với Ngô Lợi, Phật giáo Hòa Hảo gắn với Huỳnh Phú Sổ và Phật giáo Hiếu Nghĩa Tà Lơn gắn với Nguyễn Văn An, v.v... Mặc dù hiện nay các tôn giáo này tồn tại độc lập, nhưng khảo cứu về lịch sử phát triển, quá trình hoạt động, tôn chỉ mục đích, đặc biệt là phương châm hành đạo và những đóng góp cho vùng văn hóa Nam Bộ nói riêng và cả nước nói chung, cho thấy các tôn giáo này có rất nhiều điểm tương đồng. Một trong những điểm chung đó mà chúng tôi đề cập trong bài viết này là sử mệnh của nó thời kỳ khởi thủy.