Đối thoại văn hóa trong tiểu thuyết mình và họ của Nguyễn Bình Phương

Abstract

Đối thoại văn hóa là xu thế tất yếu trong thời đại toàn cầu hóa. Đối thoại văn hóa trong tác phẩm văn học được thể hiện ở sự tồn tại đồng thời nhiều quan điểm khác nhau về văn hóa, đối thoại giữa các nhân vật, giữa nhân vật với người đọc, nhà văn với thời đại... Tiểu thuyết Mình và họ của Nguyễn Bình Phương là nơi hội tụ, tranh biện của những quan niệm, tư tưởng khác nhau về văn hóa. Tác phẩm tạo ra những đối thoại văn hóa thông qua việc xây dựng những cặp không gian văn hóa khác biệt và được đặt trong thế đối lập: cặp không gian văn hóa bên “mình” với bên “họ”; cặp không gian văn hóa thành thị với miền núi. Gắn liền với những không gian ấy là các giá trị văn hóa đang từng ngày xâm lấn vào nhau, tạo thuận lợi để phát triển văn hóa đồng thời cũng đặt ra những thách thức trong việc giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa vùng miền, văn hóa dân tộc.