Nghi lễ dân gian trên internet từ góc nhìn lý thuyết “sáng tạo truyền thống” (Dẫn luận từ nghiên cứu dân tộc học trực tuyến các nghi lễ dân gian trên “nghĩa trang online”)

Abstract

Nghi lễ dân gian đã được nghiên cứu rất nhiều từ các góc độ khác nhau bởi các nhà tôn giáo học, văn hóa học, dân tộc học... Tuy nhiên, xem xét những động năng của nó và việc nó đang được thực hành như thế nào trong bối cảnh internet phát triển mạnh mẽ theo cấp số nhân ở Việt Nam hiện nay thì dường như đang còn là một vấn đề bỏ ngỏ. Nghi lễ dân gian đã được được những người thực hành đưa vào không gian vô tận của internet như thế nào, phiên bản nghi lễ dân gian được thực hành trên internet là sự bê nguyên xi mẫu hình nghi lễ ngoài đời hay là sự “sáng tạo truyền thống”. Bằng những dẫn luận từ nghiên cứu dân học trực tuyến và sử dụng lý thuyết “sáng tạo truyền thống” được đề xuất bởi Eric Hobsbawm, bài viết này sẽ phân tích những biểu hiện, cách thức và nguyên nhân của sự “sáng tạo truyền thống” các nghi lễ thờ cúng dân gian trên một nghĩa trang có tên gọi “nghĩa trang online”. Qua đó, bài viết hy vọng góp thêm một luận bàn mới cho nghiên cứu tôn giáo nói chung và nghi lễ dân gian nói riêng trong bối cảnh internet phát triển mạnh mẽ ở Việt Nam.